JLL: Coalitieakkoord 2026–2030 zet koers, maar vastgoedimpact hangt aan uitvoering en projectzekerheid

JLL heeft vandaag een nieuw artikel gepubliceerd over het coalitieakkoord 2026–2030 en de bijbehorende budgettaire bijlage. De centrale conclusie: voor commercieel vastgoed draait de komende kabinetsperiode minder om intenties en vooral om uitvoeringszekerheid. De regeringsverklaring en het tweedaagse debat in de Tweede Kamer maakten deze week direct zichtbaar dat de politieke uitvoeringsroute onderdeel is van de marktrealiteit. Het kabinet zal per dossier wisselende meerderheden moeten organiseren, waardoor tempo en uitwerking kunnen verschillen per onderwerp. Of vastgoedplannen daadwerkelijk van papier komen, wordt vooral bepaald door netcapaciteit, vergunningtrajecten en financierbaarheid in een politieke context waarin een minderheidskabinet per dossier wisselende meerderheden moet organiseren.

Budget en timing: vroege signalen, grote bedragen later
De budgettaire bijlage laat zien dat een deel van de grote middelenstromen pas later in de periode zwaarder gaat wegen. Zo is voor beheer/onderhoud en ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties in het Mobiliteitsfonds €1,1 miljard per jaar beschikbaar in 2031–2035 en daarna €500 miljoen structureel vanaf 2036. Daarnaast is €1,5 miljard gereserveerd voor (lopende en snel te starten) prioritaire infrastructuurprojecten.

Ook bevat de bijlage een vrijheidsbijdrage voor bedrijven, ingevuld als taakstellende verhoging van de Aof-premie. Dit betekent in de praktijk een lastenverzwaring op arbeid (via de loonsom), waarbij de precieze invulling nog in overleg met ondernemersorganisaties wordt uitgewerkt. Dat kan doorwerken in investeringsruimte en productiviteitskeuzes van bedrijven, met name op bedrijventerreinen en in arbeidsintensieve sectoren.

Portefeuilleverdeling: waar de uitvoeringsmacht zit
Met de portefeuilleverdeling en beëdiging van het kabinet is duidelijker waar de uitvoeringsmacht ligt voor de vastgoedagenda: onder meer bij VRO, IenW, EZK, KGG en SZW. Juist die departementen bepalen het tempo van procedures, infrastructuur en energie-inpassing.

Implicaties per sector (in het kort)

• Kantoren: het akkoord zet in op snellere procedures en minder regeldruk. Dat kan de “tweede levensfase” van kantoorvastgoed versnellen: renovatie, herontwikkeling en transformatie worden eerder haalbaar als vergunningpaden korter en voorspelbaarder worden. De nadruk op netcongestie-aanpak maakt bovendien het elektrificatiepad (installaties/warmtepompen/laadinfra) expliciet onderdeel van de haalbaarheid.
• Bedrijfsruimte & logistiek: netcongestie is een topprioriteit in het akkoord; daardoor worden vestigingskeuzes op bedrijventerreinen nog sterker afhankelijk van aansluitbaarheid en timing. De Aof-invulling van de vrijheidsbijdrage kan daarnaast de druk op kostenbeheersing en productiviteit vergroten, met mogelijke gevolgen voor investeringsbeslissingen (automatisering, efficiënt ruimtegebruik, fasering van uitbreidingen).
• Winkels: het akkoord werkt vooral indirect via gebiedsontwikkeling en bereikbaarheid. Investeringen in ontsluiting/infra – en vooral de timing daarvan – beïnvloeden waar centrumgebieden structureel sterker worden. Snellere procedures kunnen herprogrammering van zwakkere winkelgebieden (naar gemengd programma) ondersteunen, mits lokale uitvoering en financiering meebewegen.
• Commerciële huurwoningen (vrije sector): de budgettaire bijlage bevat een concrete maatregel: overdrachtsbelasting voor niet-zelfbewoning omlaag van 8% naar 7% per 2027. Dat kan eerder zichtbaar worden in transacties en prijs/liquiditeit dan in extra aanbod (vanwege doorlooptijd). Stabiliteit en uitvoerbaarheid van het bredere beleid blijven bepalend voor investeringsbereidheid.

Pieter Hendrikse, CEO JLL Nederland “Dit akkoord zet richting, maar de markt rekent op uitvoering. Pas als procedures voorspelbaar worden en knelpunten op het net en in de ruimte echt worden opgelost, komt het vertrouwen terug om te investeren. Dat is cruciaal voor het vestigingsklimaat én voor vernieuwing van de vastgoedvoorraad.”